Pediatrik Cerrahide Sık
Rastlanılan Bazı Hastalıklar :
İNGUİNAL HERNİ,
HİDROSEL, KORDON KİSTİ (KASIK FITIĞI)
İNMEMİŞ TESTİS
UMBLİKAL HERNİ (GÖBEK FITIĞI)
HİPOSPADİAS
(PEYGAMBER SÜNNETİ)
SÜNNET
İNGUİNAL
HERNİ (Kasık Fıtığı), HİDROSEL, KORDON KİSTİ
Çocuklarda inguinal herni (kasık fıtığı, fıtık) yetişkinlerdeki
gibi zorlanma sonucu oluşmaz. Bebekler anne karnında gelişirken
karın içini döşeyen zardan eldiven parmağı gibi bir çıkıntı
kasık kanalından dışarı uzanır. 50 erkek, 250 kız çocuktan
birisinde bu çıkıntı doğumdan sonra da açık kalarak kasık
bölgesinde şişliğe yol açar. Eğer bu artığın karın içi ile
ilişkisi dar ise karın içi sıvısı yavaş yavaş aşağı inerek içi
sıvı dolu bir şişlik oluşturur. Bu durum hidrosel veya kordon
kisti olarak anılan hastalıklara yol açar. İlgili artığın karın
içi ile ilişkisi geniş ise, veya dar olan geçiş zamanla genişler
ise karın içindeki barsaklar bu kesenin içine girerek inguinal
herniye yol açarlar. Çocuklarda inguinal herninin nedeni bir
artık olduğu için kendiliğinden iyileşme olasılığı yoktur.
Kordon kisti veya hidrosel biçimindeki artıklar ise er geç
inguinal herniye dönüşürler. Hastalıkların tümünün tedavisinde
ana ilke ilgili artığın çıkarılması ve karın içi ile ilişkisinin
kapatılmasıdır. İnguinal hernilerde ameliyat en kısa sürede
yapılarak, herninin boğulması olarak anılan, acil sorunun
gelişmemesine çalışılır. Kordon kiste için ise, bebek yenidoğan
ise 3 aylık olması beklenir. Hidrosellerde ise, birlikte
inguinal herni yok ise 1 yaşa dek beklenebilir. Anılan
ameliyatların tümü çocuk hastaneye yatırılmadan, ameliyat
sonrası bir kaç saat sonra eve gönderilerek yapılmaktadır.
Çocuğunuzda kasıkta bir şişlik var ise ilgili hastalıklardan
birisinin olabileceğini düşünerek, hekiminize başvurunuz. Eğer
çocuğunuzun ağrısı ve kusması var, kasıktaki şişlik de sert ve
bastırmak ile kaybolmuyor ise acil olarak hekime başvurunuz.
İnguinal herniler ne yazık ki ilk fark edildiklerinde de
boğularak acil sorunlar yaratabilirler...
İNMEMİŞ TESTİS
Erkek çocukların testisleri (yumurtalıkları) normalde skortumda
(torbada) bulunur. Anne karnında cenin gelişir iken karın içinde
oluşup, kasık kanalından geçip skrotuma inen testislerin
skrotuma inememeleri inmemiş testis olarak anılır.
Eğer oğlunuzun testislerinin ikisini de skotumunda göremiyor
iseniz, sıcak bir banyonun sonunda tekrar kontrol ediniz.
İnmemiş testis ile en çok karışan olay testislerin kasıktaki bir
kas nedeni ile kasık kanalına çekildiği retraltil testis (türkçe
daha güzel adı ile utangaç testis) durumudur. Bu bir hastalık
değildir ve çocuk büyüyünce kendiliğinden iyileşir. Utangaç
testisler sıklıkla sıcak ortamlarda skrotuma inerek, kendilerini
gösterirler.
Sıcak ortamda da testisler skrotuma inmiyor ise hekiminize
başvurmanız uygun olacaktır. İnmemiş testiste korkulan
sonuçlardan birisi testislerin sperm oluşturma yeteneğini
yitirmesi, yani kısırlıktır. Kısırlık birden bire oluşmamakla
birlikte, iki yaşından sonra tedavi edilmemiş testislerde oranı
giderek yükselmektedir. Bu nedenle günümüzde ameliyatı çocuk
12-18 aylık iken önerilmektedir.
Eğer hekiminiz testisi kasık kanalında da bulamaz ise, karın
içinde testis olup, olmadığı laparoskopi ile anlaşılabilir.
“Bıçaksız ameliyat” olarak tanınan laparoskopide karın içine
küçük bir aygıt sokularak testise bakılmaktadır.
Anılan ameliyatların tümü çocuk hastaneye yatırılmadan, ameliyat
sonrası bir kaç saat sonra eve gönderilerek yapılmaktadır.
UMBLİKAL HERNİ (Göbek fıtığı)
Anne karnındaki cenin göbekten çıkarak, anneye uzanan damarlar
ile yaşamını sürdürür. Doğumdan bir süre sonra düşen göbek
kordonu içinde yer alan bu damarların geçebilmesi için karın
duvarında bir açıklık vardır. Bir çok yeni doğan bebekte bu
açıklıktan karın içi organlar dışarı çıkarak, göbekte bir şişlik
oluştururlar. Bu durum umblikal herni (göbek fıtığı) olarak
anılır. Umblikal hernili bebeklerde ilk iki yaş içinde bir
tedaviye gerek yoktur. Herni dışarıdaki şişlik zamanla büyüse
bile, karın duvarının gelişimi ile büyük olasılıkla
kendiliğinden iyileşir. Göbeğe bozuk para yapıştırmak veya göbek
bağı bağlamak gibi yöntemler iyileşme olasılığını yükseltmediği
için uygulanmamalıdır. İki yaşına gelen çocukta hala umblikal
herni var ise hekime başvurulmalıdır.
HİPOSPADİAS (Peygamber Sünneti)
Erkek cinsel organı olan penis’in
bir hastalığıdır. Sünnet derisinin eksikliği; idrar yapılan
açıklığın normal yerine değil, daha geriye açılması söz
konusudur. Peygamber sünneti de denilen bu durumun en korkulan
yönü bazı çocuklarda penis cisminde de eğrilik bulunmasıdır.
Eğer çocuğunuzun penisinde bir şekil bozukluğu görürseniz,
hekime başvurunuz. Yalnızca sünnet derisi eksik gibi dursa da,
bir uzmanın görüşünü almadan çocuğunuzun sünnetini
tamamlatmayınız. Günümüzde hipospadiasın biçimine göre değişik
ameliyatlar yapılsa da, bu ameliyatların büyük çoğunluğu bebek
altı aylık iken yapılabilmektedir. Hipospadias ameliyatları için
3-6 yaş arası psikolojik açıdan uygun olmadığı için, onarımın
küçük yaşta yapılması ve cinsel organlarına yönelen çocuğun
cinsel organ hastalığını anımsamaması yararlıdır.
SÜNNET
Penis derisinin uç bölümü tıp dilinde prepisyum olarak anılır.
Bu derinin alınması ile penis ucunun açığa çıkarılması işlemi
sünnet olarak anılır. Sünnet dini ve tıbbi nedenler ile
gerçekleştirilir. İslam dini ve Musevilikte bilinen kanama
diyatezi (kanın pıhtılaşma bozukluğu olan hastalar) olmayan
erkek çocuklara sünnet uygulanır. Prepisyum ucu dar olan,
tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren, penis ucunda
enfeksiyon gelişen erkek çocuklarda ise tıbbi olarak sünnet
gereği vardır. Uygun sünnet yaşı tartışılmaktadır. Musevilerin
dinsel amaçlı sünneti bebek 1 haftalık iken yapılır. İslam dinin
de ise dini açıdan belirli bir zaman belirtilmemiştir. Sağlık
açısından çocuğun psikolojik olarak cinsel organlarına döndüğü
3-6 yaş arası sünnetten kaçınılmalıdır. Çocukta ciddi psikolojik
yaralanma oluşturan bu yaşlardan önce veya sonra sünnet
yapılabilir.
Vücutdan bir parçanın ayrılması ilkesinden yola çıkarak, cerrahi
bir işlem olan sünnetin ameliyathane koşullarını sağlayan
hastanelerde yapılması en uygunudur.
|