Göz Hastalıkları - Glokom nedir nasıl tedavi edilir?

Glokom nedir nasıl tedavi edilir?


Halk arasında "Göz Tansiyonu" ve ?Karasu? adıyla da bilinen glokom, milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir göz hastalığıdır. Tedavi edilmez ise kalıcı görme kaybına neden olabilir. Ülkemizde bu konuda sağlıklı istatistik olmamakla birlikte, hastalığın diğer ülkelerdeki sıklığı göz önüne alındığında, bu oranın toplumun % 1?i civarında olduğu tahmin edilebilir. Aynı zamanda glokom teorik olarak tüm körlüklerin yaklaşık yüzde 15'inden sorumludur.

Göz Ertelemeye Gelmez

Glokomda, göz içindeki sıvı basıncı, görme yeteneği için gerekli olan göz sinirine zarar verecek düzeyde yüksektir. Göz içindeki işlevlerin yapılabilmesi ve gözün normal sertliğinin korunabilmesi için özel bir sıvı salgılanır. Bu dinamik bir olaydır; yani sıvı bir taraftan salgılanırken, diğer taraftan da özel bir takım bölmelerden gözü terkeder. Eğer boşaltımın olduğu bu bölgelerde herhangi bir sebeple dışa akımda yavaşlama meydana gelirse göz tansiyonu giderek artar ve normalin üst sınırı olan 20 değerini aşar.

Görme duyusunu beyine taşıyan sinir hücreleri belirli bir göz içi basıncı değerine kadar sağlıklı çalışmasını sürdürebilir. Eğer göz  tansiyonu normal değerleri aşarsa sinir hücrelerinde kayıplar başlar. Her bir gözde 1 milyon 200 bin civarında hücre vardır. Bunların tamamı harap olduğunda ise körlük gelişir. Tabii bütün bu olayların gelişmesi için belirli bir süreye ihtiyaç vardır. Bu sürenin uzunluğu ise hastalığın ani mi, yoksa yavaş mı başladığına, göz içi basıncının ne kadar yükseldiğine ve hastadaki damar sertliği gibi göz sinirinin beslenmesini bozan sistemik problemler olup olmamasına göre değişir.

İlerleyen Yaşla Beraber Göz Kontrolleri Artırılmalıdır

Sıklıkla 40 yaşın üzerinde oluşan glokom genellikle yıllar içinde çok sinsi ilerler. Bu; en sık görülen glokom tipi olup "Primer Açık Açılı Glokom" olarak adlandırılır. Bu süre içinde glokomlu kişilerin bir bölümünde de hastalığa ait herhangi bir belirti görülmez. Glokom, birçok hasta tarafından ancak ileri dönemde ve belirgin görme kaybı ortaya çıktığında fark edilebilir.

Glokomda görme kaybı oluştuktan sonra geri dönüş olmadığından erken tanı çok önemlidir. Normal göz muayenesi sırasında tespit edilen anormal göz içi basıncı artışı hastalığın ilk belirtisi olabilir. Diğer bir glokom türü ise yine ileri yaşlarda ani olarak krizle ortaya çıkan dar açılı glokomdur. Şiddetli göz ağrısı, görme azalması, gözde kızarıklık ve bulantı, kusma ile karakterize bir tablodur. Acil tedavi gerektirir.

Göz tansiyonu yüksekliği, doğumsal olarak görülebilir. Konjenital glokom olarak tanımladığımız bu hastalık hemen doğumdan sonra, ya da bir süre geçtikten sonra ortaya çıkar. Bu hastalarda gözde aşırı sulanma, ışığa karşı hassasiyet hastalığın ilk belirtileridir.

Erkenden Önleminizi Alın

Hastalık ilerledikçe artmış olan göz içi basıncının etkisi ile kornea dediğimiz gözün ön saydam kısmının çapında artma olur ve göz normalden daha büyük görünür. Eğer hastalık hala tanınıp tedavi altına alınmamışsa giderek artan göz siniri hasarı sonucu körlük kaçınılmazdır. Ailelerin  ışığa bakamayan, şiddetli göz yaşarmaları olan ve gözleri iri olan çocuklarını, mutlaka bir göz doktoruna götürmeleri gerekir.

Glokom dünyada milyonlarca kişide görülen ve her insanda ortaya çıkabilecek bir hastalıktır. Bununla birlikte bazı faktörler hastalığın ortaya çıkma riskini arttırabilir.

? İlerleyen yaş
? Ailede glokom öyküsünün olması (genetik yatkınlık)
? Sigara kullanılması,
? Şeker hastalığının olması,
? Şiddetli kansızlık
? Yüksek-düşük sistemik kan basıncı (vücut tansiyonu),
? Yüksek Miyopi,
? Yüksek Hipermetropi,
? Migren,
? Uzun süreli kortizon tedavisinin alınması,
? Göz yaralanması geçirilmiş olması,
 
Bu özelliklere sahip kişilerde glokom hastalığının ortaya çıkma riski normalden daha yüksek olduğu için bu kişilerin görme sinirindeki hasarın erken tespiti amacıyla düzenli olarak göz muayenelerini yaptırmaları uygun olur.

Glokom nasıl teşhis edilir?

Glokomun en iyi tespit yöntemi düzenli göz muayenelerine gitmektir. Teşhise yönelik göz muayenesinde göz doktoru:

? Tonometre adı verilen bir aletle göz içi basıncını ölçer.

? Göz dibi muayenesi yaparak göz sinirlerini inceler.

? Gözün drenaj açısından incelenmesi (Gonyoskopi)
? Gerekli görürse görme alanında kayıp olup olmadığını belirlemek için görme alanı testi yapar.
? Görme siniri ve sinir lifi tabakasını inceleyen ileri yöntemler de uygulanabilir.
 
Glokom nasıl tedavi edilir?

Göz tansiyonunu tedavi ederken basamak şeklinde bir yol izlenir. Hastalık teşhis edildikten sonra elimizde mevcut olan pek çok ilaç seçeneğinden hastalığın tipine en uygun olanına başlanır ve hasta takibe alınır. Gerekli aralıklarla göz tansiyonu ve görme alanı ölçümleri yapılır. Gereğinde başka ilaçlar eklenir. Bunlara rağmen göz tansiyonu düşmez, görme alanı bulguları ilerlerse ameliyat kararı verilir. Ameliyat lazerle, ya da klasik yöntemle yapılır.

Ameliyatın başarı oranı yüzde 80-90 arası değişmektedir. Basamak tedavisi, doğumsal göz tansiyonu yüksekliğinde geçerli değildir. Bebeklerde görülen göz tansiyonu hastalığının tedavisi, gözün sıvı çıkış kanalları gelişmediği için, tek yol ameliyattır ve ne yazık ki başarı şansı, büyüklerdeki kadar yüksek değildir.

Unutmayin ki glokom tedavisinde hastanın rolü çok önemlidir. Glokom kronik bir hastalık olduğundan tedavi ömür boyu sürer ve kararlılık ister. Tedavideki amaç, hastalığın yakalandığı evrede durdurulması ve daha fazla harabiyet oluşmasını engellemektir. Teşhis edilip tedavi altına alınmayan glokom, kalıcı körlükle sonuçlanır.

Hatırlayın ki glokom herkeste olabilir. Glokoma bağlı görme kaybını engellemenin tek yolu erken tanıdır. Görme alanında glokoma bağlı belirgin hasar olmadıkça hasta bu kayıpların farkına varamaz. Bu nedenle düzenli aralıklarla göz muayenelerinin ve görme alanı gibi ileri tetkiklerin yapılması önemlidir.

Kaynak
Okunma Sayısı : 33787

Bölüm Doktoru: Op. Dr. Fikret Tilgen
Ayır

Bu makale sizi bilgilendirdi ise
paylaşarak diğer hastalara destek olabilirsiniz

Ayır